
Οι ευρωπαϊκές ασφαλιστικές εταιρείες και τα συνταξιοδοτικά ταμεία διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία ύψους 13,7 τρισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη γερνάει, οι εργαζόμενοι που χρηματοδοτούν τις δημόσιες συντάξεις αναλογικά λιγοστεύουν και η ανάγκη για συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση γίνεται ολοένα πιο επιτακτική. Η EIOPA προειδοποιεί ότι το δημογραφικό πρόβλημα αλλάζει τα δεδομένα και ζητά μεγαλύτερο ρόλο για τις επαγγελματικές και ιδιωτικές συντάξεις.
Ένα εντυπωσιακό μέγεθος παρουσίασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA), Petra Hielkema, μιλώντας στις 28 Σεπτεμβρίου στην Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι φορείς επαγγελματικών συντάξεων στην Ευρώπη κατέχουν συνολικά περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 13,7 τρισ. ευρώ.
Πρόκειται για κεφάλαια που συνδέονται με την ασφαλιστική προστασία, τη μακροχρόνια αποταμίευση και τις συνταξιοδοτικές παροχές εκατομμυρίων Ευρωπαίων.
Σύμφωνα με την EIOPA, περισσότεροι από 92% των Ευρωπαίων διαθέτουν τουλάχιστον ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο, ενώ οι φορείς επαγγελματικών συντάξεων εξυπηρετούν περισσότερους από 76 εκατομμύρια ανθρώπους.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκεται μια τεράστια οικονομική δύναμη. Αλλά και μια μεγάλη πρόκληση.
Η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί πλέον έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών συνταξιοδοτικών συστημάτων. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει η EIOPA, το ποσοστό των Ευρωπαίων ηλικίας 65 ετών και άνω αναμένεται να αυξηθεί από 21,6% το 2024 σε σχεδόν 29% το 2050.
Αυτό σημαίνει ότι ολοένα μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού θα βρίσκεται σε ηλικία συνταξιοδότησης. Την ίδια στιγμή, η χαμηλή γεννητικότητα περιορίζει τις νεότερες γενιές που εισέρχονται στην αγορά εργασίας. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό για τα διανεμητικά συνταξιοδοτικά συστήματα, στα οποία οι εισφορές των σημερινών εργαζομένων χρηματοδοτούν σε μεγάλο βαθμό τις συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων.
Όσο μειώνεται η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους, τόσο δυσκολότερη γίνεται η διατήρηση επαρκών παροχών χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση ή μεταρρυθμίσεις.
Η EIOPA υπογραμμίζει ότι οι δημόσιες συντάξεις παραμένουν ο βασικός πυλώνας της συνταξιοδοτικής προστασίας. Ωστόσο, η δημογραφική πίεση και οι περιορισμοί των δημόσιων οικονομικών καθιστούν ολοένα σημαντικότερη τη συμπληρωματική αποταμίευση. Με απλά λόγια, η Ευρώπη επιδιώκει οι μελλοντικοί συνταξιούχοι να μη στηρίζονται αποκλειστικά στη σύνταξη του κράτους.
Aλλά να διαθέτουν επιπλέον εισόδημα από επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα ή ατομικά συνταξιοδοτικά προϊόντα. Η συζήτηση αυτή αφορά άμεσα και την ασφαλιστική αγορά, η οποία διαθέτει τεχνογνωσία στη διαχείριση μακροχρόνιων αποταμιεύσεων και συνταξιοδοτικών κινδύνων.
Η ενίσχυση των συμπληρωματικών συντάξεων αποτελεί πλέον προτεραιότητα της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας Savings and Investments Union, που επιδιώκει να κινητοποιήσει τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις προς μακροχρόνιες επενδύσεις. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται αλλαγές στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Η αναθεώρηση της οδηγίας IORP II, που αφορά τους φορείς επαγγελματικών συντάξεων, και η βελτίωση του PEPP, του πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος, αποτελούν βασικά εργαλεία αυτής της προσπάθειας.
Στόχος είναι να διευκολυνθεί η πρόσβαση των πολιτών σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά προϊόντα, με αποτελεσματική εποπτεία και προστασία των αποταμιευτών.
Για την Ελλάδα, όπου η υπογεννητικότητα και η γήρανση του πληθυσμού αποτελούν ήδη σοβαρές προκλήσεις, η ευρωπαϊκή συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία. Η ανάπτυξη των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και των ασφαλιστικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία πρόσθετων πηγών εισοδήματος για τους μελλοντικούς συνταξιούχους. Δεν πρόκειται για αντικατάσταση της δημόσιας σύνταξης, αλλά για συμπλήρωσή της. Το μεγάλο ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν προϊόντα κατανοητά, οικονομικά προσιτά και αξιόπιστα, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι να μπορούν να αποταμιεύουν συστηματικά.
Το μήνυμα της EIOPA είναι σαφές: σε μια Ευρώπη που γερνάει, η συμπληρωματική σύνταξη παύει σταδιακά να θεωρείται πολυτέλεια και εξελίσσεται σε σημαντικό εργαλείο οικονομικής ασφάλειας για τα γηρατειά!
Πηγή: Underwriter